Giữa nhịp sống đô thị ngày càng hối hả, một nghi thức cổ truyền vẫn được người dân làng An Định (Hà Nội) gìn giữ suốt hàng trăm năm qua.
Từ sớm, sân đình đã có những người dân và khách thập phương đợi sẵn.
Trên tay mỗi người là những thẻ hương, nén nhang hay bùi nhùi được chuẩn bị sẵn, kiên nhẫn chờ đợi khoảnh khắc thiêng liêng khi ngọn lửa được thắp lên.
Bên ngoài đình, những bó hương đã được đặt sẵn để phát cho người đến xin lộc.
Theo ông Nguyễn Bá Niếp – chủ từ làng An Định, tục xin đỏ không rõ có từ bao giờ, nhưng đã trở thành nét văn hóa đầu xuân không thể thiếu của người dân nơi đây. Vào đêm giã đám, toàn bộ vàng mã được dâng cúng từ ngày khai hội sẽ được đem ra hóa lễ giữa sân đình.
Ngọn lửa từ đám hóa vàng ấy chính là “lửa thiêng” mà người dân xin về thắp lên bàn thờ tổ tiên, gửi gắm ước nguyện bình an, may mắn và một năm hanh thông.
Đúng khoảng 21h, tiếng trống hội vang lên, báo hiệu thời khắc cử hành nghi lễ.
Sau phần tế lễ trong hậu cung, các bô lão rước vàng mã ra sân đình.
Khi ngọn lửa đầu tiên bùng lên giữa đêm xuân, không khí lập tức sôi động. Hàng trăm người cùng lúc tiến lại gần, châm hương để “lấy đỏ”.
Ngọn lửa cháy càng lớn, niềm tin về lộc càng đầy. Có người buộc hương vào gậy dài để châm từ xa, có người phải che mặt trước sức nóng tỏa ra từ đống lửa. Dù vậy, ai cũng cố giữ cho được ngọn lửa trên tay mình.
Quan niệm dân gian cho rằng, mang lửa về càng nhanh, giữ lửa càng lâu thì năm mới càng gặp nhiều may mắn, thuận lợi.
Không khí vì thế vừa khẩn trương, vừa ấm áp. Người xin được lửa không giữ cho riêng mình mà sẵn sàng chia sẻ cho người bên cạnh.
Anh Tô Nhật Hoàng, một người dân trong làng, cho biết năm nào anh cũng tham gia xin lửa để mang về thắp lên bàn thờ gia tiên, cầu mong sức khỏe, bình an cho cả gia đình. Điều anh trân quý nhất là sự sẻ chia: “Người làng không chen lấn, mà ai có lửa đều sẵn sàng châm cho người khác”.
Xin được lửa từ đình làng về tức là lấy được lộc mà Thành Hoàng làng ban cho.
Ngay sau khi lấy được “đỏ”, nhiều người vội vã trở về nhà, cẩn thận giữ ngọn lửa không tắt. Những nén hương từ đình làng được thắp lên ban thờ tổ tiên như mang theo hơi ấm thiêng liêng lan tỏa khắp từng nếp nhà.
Qua thời gian, tục xin lửa đầu năm ở làng An Định không chỉ dừng lại ở một nghi thức tâm linh, mà đã trở thành sợi dây gắn kết cộng đồng.
Từ người cao niên đến lớp trẻ, ai cũng háo hức chờ đợi đêm 11 tháng Giêng để được hòa mình vào khoảnh khắc thiêng liêng ấy.
Khi đống lửa dần tàn, những đốm sáng nhỏ theo chân người dân tỏa đi khắp các ngõ xóm, mang theo niềm tin về một năm mới đủ đầy.
Giữa đô thị đang đổi thay từng ngày, ngọn lửa “lấy đỏ” vẫn cháy như một cách người làng giữ lại ký ức văn hóa và gửi gắm hy vọng cho tương lai.
Hữu Thắng - Thanh Loan
