Không phải dầu thô, một mặt hàng chiến lược của Nga hưởng lợi lớn từ xung đột Iran - là nguyên liệu 'không thể thay thế' khi sản xuất chip

Chiến sự kéo dài giữa Mỹ và Iran đang khiến một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu rơi vào tình trạng gián đoạn.

Heli đã trở thành tâm điểm chú ý của ngành công nghệ khi các nhà quan sát cân nhắc đến những hệ lụy của một cuộc chiến tranh kéo dài tại Iran.

Là sản phẩm phụ của quá trình sản xuất khí đốt tự nhiên, heli rất quan trọng đối với ngành sản xuất chất bán dẫn và nhà cung cấp lớn thứ hai thế giới này đã chứng kiến năng lực xuất khẩu của mình bị hạn chế do các cuộc tấn công của Iran.

Qatar, quốc gia sở hữu mỏ khí đốt lớn nhất thế giới, cung cấp hơn 30% lượng heli ra thị trường vào năm 2025, theo S&P Global. Đây là khoảng trống rất lớn cần được lấp đầy.

“Việc ngừng sản xuất heli của Qatar do xung đột quân sự Mỹ-Iran đã loại bỏ khoảng một phần ba nguồn cung heli toàn cầu và chuyển thị trường từ dư cung sang thiếu cung”, các nhà phân tích của Deutsche Bank cho biết trong một báo cáo ngày 12/3.

Giá heli đã tăng vọt kể từ đó. Một cuộc xung đột kéo dài sẽ buộc người mua heli phải vật lộn để duy trì chuỗi cung ứng.

Nga là là cung cấp khí heli thứ 3 thế giới.

Các nhà sản xuất heli ở Bắc Mỹ - nơi nắm giữ thị phần lớn nhất - dự kiến hưởng lợi từ sự gián đoạn nguồn cung của Qatar, nhưng Nga - nhà cung cấp heli lớn thứ ba - cũng có thể được lợi.

Heli được sử dụng trong sản xuất chip để truyền nhiệt nhờ đặc tính làm mát của nó trong một số quy trình.

Trước chiến tranh Iran, Nga đã tăng sản lượng heli nhờ trữ lượng dồi dào, theo một ghi chú của Bernstein hôm 13/3.

Trong khi các lệnh trừng phạt và hạn chế thương mại ở châu Âu và Hoa Kỳ cản trở việc tiếp cận các thị trường đó đối với các nhà sản xuất heli của Nga, các quốc gia sản xuất chip lớn khác như Trung Quốc lại cực kỳ ưa chuộng sản phẩm từ Moscow. Trung Quốc là nơi sản xuất 33% chip công nghệ cao vào năm 2023, theo Hiệp hội Công nghiệp Bán dẫn.

Theo Trung tâm Chính sách Năng lượng Toàn cầu (CGEP), xuất khẩu khí heli từ Nga sang Trung Quốc đã tăng 60% so với cùng kỳ năm trước vào năm 2025.

Việc gián đoạn kéo dài xuất khẩu khí heli từ Qatar có thể tạo ra một khoảng trống lớn trên thị trường Trung Quốc, khi quốc gia Trung Đông cung cấp 54% lượng khí heli cho Bắc Kinh vào năm ngoái, theo CGEP.

Mặc dù khí heli của Nga khó có thể tiếp cận các nhà sản xuất chip phương Tây do những hạn chế thương mại, nhưng nó có thể "thâm nhập vào các thị trường như Trung Quốc", Ralf Gubler, giám đốc nghiên cứu về khí công nghiệp và phân bón tại S&P Global Energy, cho biết.

Nếu xung đột tiếp tục kéo dài, giá nguyên liệu nhiều khả năng sẽ duy trì ở mức cao, buộc các doanh nghiệp phải đẩy nhanh chiến lược đa dạng hóa nguồn cung.

Theo CNBC