Dự án trăm tỷ và thực tế đìu hiu
Đi vào hoạt động từ năm 2001 với số vốn ban đầu gần 20 tỷ đồng, cảng cá Cửa Hội, phường Cửa Lò, tỉnh Nghệ An từng là trung tâm giao thương hải sản sôi động. Sau 15 năm khai thác, trước tình trạng hạ tầng xuống cấp và quá tải, năm 2018, Trung ương đã quyết định cấp thêm hơn 106 tỷ đồng để cải tạo, mở rộng cảng theo đề xuất của địa phương.
Dù được đầu tư hơn 100 tỷ đồng để nâng cấp, mở rộng, cảng cá Cửa Hội (Nghệ An) hiện lại rơi vào cảnh đìu hiu.
Tuy nhiên, sau khi hoàn thành, diện mạo khang trang mới lại tỉ lệ nghịch hoàn toàn với hiệu quả hoạt động. Nơi đây đang trở thành một bài toán lãng phí lớn khi không đạt được kỳ vọng ban đầu, đẩy công trình quy mô vào cảnh lãng phí công năng.
Sự xuống cấp về công năng của cảng đang trực tiếp làm giảm sinh kế của người dân. Khung cảnh sầm uất, tàu thuyền tấp nập, hải sản đầy ắp bến bãi trước đây giờ chỉ còn là hoài niệm của các tiểu thương địa phương.
Do luồng lạch vào cảng bị bồi lắng, các tàu công suất lớn không vào được để bốc dỡ hàng hóa.
Nhiều chủ tàu phản ánh, việc cố gắng tiếp cận cảng Cửa Hội hiện nay rất khó khăn. Do luồng lạch cạn, tàu cá thường xuyên bị mắc cạn, gây hư hỏng máy móc nặng nề và làm gián đoạn chuỗi tiêu thụ hải sản.
Hạ tầng cảng cá hiện nay cũng không có bóng dáng người lao động.
Ông Nguyễn Minh Tiến, một chủ tàu tại phường Cửa Lò, chua xót chia sẻ: "Trước đây cảng tấp nập lắm. Giờ luồng lạch bồi lắng, tàu vào là hỏng máy, mắc cạn, ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập. Các tàu công suất lớn buộc phải chuyển sang neo đậu tại cảng Cửa Lò. Mong cơ quan chức năng sớm có phương án khắc phục để các tàu thuyền có thể cập bến được thuận lợi".
Giải bài toán bồi lắng
Trao đổi với Người Đưa Tin, ông Phan Tiến Chương - Giám đốc Ban Quản lý cảng cá Nghệ An - xác nhận tình trạng cảng cá Cửa Hội không được sử dụng hết công năng đã kéo dài 3 năm gần đây. Việc luồng lạch ngày càng bồi lắng khiến các tàu có chiều dài và công suất lớn không thể cập bờ bốc dỡ hàng hóa. Thậm chí, nhiều tàu muốn ra biển phải nằm chờ thủy triều lên, dẫn đến nguy cơ lỡ chuyến biển. Rất nhiều chủ tàu ngoại tỉnh (như Bình Định, Quảng Ngãi, Thanh Hóa...) rất muốn vào cảng nhưng bất lực vì điều kiện giao thông đường thủy quá trắc trở.
Khu vực cảng cá Cửa Hội đìu hiu, không nhộn nhịp như trước đây.
Tàu cá của địa phương trên địa bàn phường Cửa Lò không vào cập cảng mà chỉ cập bến nhân dân hoặc neo đậu, bốc dỡ ở các bến cá tự phát trên địa bàn do các chủ tàu khi đi khai thác về thường chỉ muốn đậu bến nhân dân cạnh nhà để tiện mua bán sản phẩm (do tàu cá nhỏ, các chủ nậu chỉ mua bán tại một số nơi cố định), sữa chữa ngư lưới cụ, canh giữ tàu...
Nhiều tàu muốn ra biển phải nằm chờ thủy triều lên, dẫn đến nguy cơ lỡ chuyến biển.
Hoạt động khai thác thủy sản ở địa phương ngày càng ít do ngư dân có xu hướng chuyển đổi nghề, như đi xuất khẩu lao động, lao động ở các khu công nghiệp... "Ban quản lý Cảng cá Nghệ An đã nhiều lần có văn bản báo cáo và đề xuất UBND tỉnh, Sở Nông nghiệp & Môi trường Nghệ An cùng cơ quan chức năng sớm đưa ra giải pháp để gỡ khó cho cảng cá Cửa Hội", ông Chương nhấn mạnh.
Xác nhận thực trạng trên, ông Lê Văn Hướng - Phó trưởng Chi cục, Chi cục Thủy sản & Kiểm ngư, Sở Nông nghiệp & Môi trường Nghệ An - cho biết, theo báo cáo của Ban quản lý Cảng cá Nghệ An, cảng cá Cửa Hội hiện không sử dụng hết công năng, tàu cá cập cảng thưa thớt do luồng lạch vào cảng bị bồi lắng, khiến các tàu công suất lớn không thể vào để bốc dỡ hàng hóa. Để khắc phục tình trạng này và phát huy hiệu quả đầu tư của công trình, Chi cục Thủy sản đã tham mưu cho Sở Nông nghiệp và Môi trường. Đơn vị này đã có báo cáo đề xuất Trung ương cùng UBND tỉnh Nghệ An xem xét bố trí nguồn kinh phí thực hiện nạo vét, khơi thông luồng lạch, nhằm sớm đưa các tàu thuyền công suất lớn ra vào cảng thuận tiện trở lại.
