Ngành công nghiệp chuyển hóa than đá thành khí đốt (SNG) của Trung Quốc đang chứng kiến sự hồi sinh mạnh mẽ sau hơn một thập kỷ bị gạt sang một bên. Tập đoàn điện lực nhà nước Datang đã khởi động lại việc xây dựng nhà máy tại thành phố Phụ Tân ở phía đông bắc vào mùa thu năm ngoái. Ban lãnh đạo dự án đặt mục tiêu đưa nhà máy này đi vào hoạt động trong tháng 10 năm nay.
Dự án tại Phụ Tân có tổng vốn đầu tư lên tới 25 tỷ nhân dân tệ (3,7 tỷ USD). Công trình này từng được khởi công vào năm 2011 nhưng đã phải tạm dừng vào năm 2014. Nguyên nhân đình trệ trước đây xuất phát từ các thách thức về kỹ thuật, hậu cần, vấn đề môi trường và điều kiện thị trường không thuận lợi.
Chính phủ Trung Quốc cũng đang nỗ lực khai thác nguồn than đá dồi dào trong nước để sản xuất khí đốt. Chiến lược này nhằm hạn chế sự phụ thuộc vào nguồn khí tự nhiên nhập khẩu từ nước ngoài. Nhu cầu tự chủ năng lượng trở nên cấp bách hơn khi các lệnh trừng phạt, phong tỏa của Mỹ và việc Iran đóng cửa eo biển Hormuz làm gián đoạn dòng chảy năng lượng toàn cầu.
Việc hồi sinh các dự án điện than giúp Trung Quốc tận dụng được nguồn than đá dồi dào trong nước.
Hiện tại, Trung Quốc có thêm 13 dự án chuyển hóa than thành khí đốt mới đang được xây dựng hoặc trong giai đoạn lập kế hoạch. Các tập đoàn năng lượng lớn của Trung Quốc đang tích cực tham gia vào lĩnh vực này bao gồm: China Energy Investment, China National Coal Group, Sinopec Group và China National Offshore Oil.
Theo số liệu từ công ty tư vấn OilChem, hệ thống đường ống dẫn khí mới có tiềm năng nâng sản lượng khí tổng hợp lên gấp 7 lần. Sản lượng này có thể đạt hơn 52 tỷ mét khối mỗi năm và đóng góp khoảng 12% nguồn cung khí đốt quốc gia.
Các chuyên gia phân tích cho rằng lợi nhuận cải thiện đang khuyến khích các nhà đầu tư đẩy nhanh tiến độ xây dựng. Dự kiến đến cuối năm nay, các dự án nội địa bao gồm cả nhà máy Phụ Tân sẽ cung cấp được 12 tỷ mét khối khí đốt.
Công nghệ chuyển hóa than thành khí đốt cũng gắn liền với các mục tiêu phát triển vùng sâu vùng xa của Trung Quốc. Phần lớn các dự án mới tập trung tại khu vực Tân Cương ở phía tây. Nguồn than đá tại Tân Cương có giá thành cực kỳ rẻ so với mặt bằng chung.
BloombergNEF ước tính chi phí sản xuất khí tổng hợp tại khu vực này chỉ dao động từ 5 đến 9 đô la Mỹ trên một triệu đơn vị nhiệt Anh (mmbtu). Trong khi đó, giá khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) vận chuyển bằng đường biển tại châu Á có thời điểm đã tăng vọt lên mức 25 USD do ảnh hưởng của xung đột. Hiện nay, mức giá khí LNG nhập khẩu vẫn duy trì ở khoảng 15 USD.
Kế hoạch phát triển tại Tân Cương đóng vai trò then chốt trong bản đồ năng lượng mới. Khu vực này có khả năng đưa vào vận hành 8 tỷ mét khối khí đốt mỗi năm tính đến năm 2028. Con số này giúp tăng gấp đôi công suất sản xuất hiện tại của cả đất nước Trung Quốc.
Mặc dù sản lượng nội địa đang tăng lên, Trung Quốc vẫn cần lượng lớn khí nhập khẩu để bù đắp khoảng trống năng lượng. Để so sánh, quốc gia này đã nhập khẩu tới 28 tỷ mét khối khí đốt từ Qatar trong năm 2025.
Việc khôi phục các dự án điện than cũ cho thấy ưu tiên của Bắc Kinh đã chuyển dịch sang việc đảm bảo an ninh nguồn cung và tận dụng tối đa nguồn nhiên liệu hóa thạch sẵn có trong nước.
