Ngày 2-4, Phó Cục trưởng Cục Môi trường (Bộ NN-MT) Nguyễn Xuân Hải ký văn bản, gửi UBND các tỉnh, thành phố, đề nghị rà soát, kiểm tra, giám sát các hệ thống quan trắc tự động nước thải, khí thải trên địa bàn.
Theo văn bản, thời gian qua, các phương tiện thông tin đại chúng đã phản ánh tình trạng can thiệp, làm sai lệch số liệu tại một số hệ thống quan trắc tự động, liên tục nước thải, khí thải của các doanh nghiệp. Bộ NN-MT đề nghị các địa phương khẩn trương chấn chỉnh, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước về bảo vệ môi trường.
Bộ NN-MT đề nghị UBND các tỉnh, thành phố chỉ đạo các sở và đơn vị liên quan tổ chức kiểm tra toàn diện hệ thống quan trắc. Trong đó, yêu cầu các cơ sở phải kiểm tra thiết bị bằng chất chuẩn còn hạn sử dụng, được liên kết chuẩn theo quy định; đánh giá độ chính xác và ghi nhận sai số để xử lý theo Thông tư số 10/2021/TT-BTNMT.
Bộ NN-MT đề nghị lựa chọn các cơ sở có quy mô lớn, nguy cơ ô nhiễm cao để thực hiện quan trắc đối chứng, phối hợp tổ chức độc lập đánh giá độ chính xác tương đối. Trường hợp sai lệch vượt ngưỡng, phải “tạm dừng việc công nhận dữ liệu, yêu cầu hiệu chỉnh toàn bộ hệ thống” và báo cáo đầy đủ các thay đổi hệ số kỹ thuật.
Các địa phương phải kiểm tra nhật ký vận hành (event log) để phát hiện bất thường, làm rõ việc hiệu chỉnh kỹ thuật với hành vi cố tình can thiệp làm sai lệch dữ liệu. Quyền quản trị cao nhất đối với hệ thống nhận, truyền và quản lý dữ liệu (data logger) phải giao trực tiếp cho cơ quan quản lý nhà nước theo quy định.
Về an ninh hệ thống, Bộ NN-MT yêu cầu kiểm tra việc niêm phong các cổng kết nối, rà soát hệ thống camera tại trạm quan trắc, bảo đảm có camera giám sát bộ điều khiển, lưu trữ dữ liệu tối thiểu 3 tháng và truyền về Sở Nông nghiệp và Môi trường để phục vụ đối chiếu khi cần thiết.
Đồng thời, tăng cường kiểm tra thực địa đường ống thải, đường ống dẫn mẫu, kiên quyết xử lý nếu phát hiện hành vi pha loãng mẫu, can thiệp dòng thải, lắp đặt hệ thống hoặc đường ống ngầm trái quy định. Trường hợp cần thiết, tổ chức kiểm tra chuyên sâu thiết bị, cảm biến để ngăn chặn việc can thiệp kỹ thuật làm sai lệch kết quả đo.
Theo văn bản, nếu phát hiện hành vi cố ý gian lận, làm sai lệch dữ liệu, sẽ xử lý nghiêm theo quy định, đồng thời chuyển hồ sơ sang cơ quan công an khi có dấu hiệu tội phạm.