Xuất khẩu 46 tỷ USD nhưng 'nút thắt' nhuộm gia công vẫn kìm chân dệt may Việt Nam

Các chuyên gia cho rằng điểm nghẽn lớn nhất hiện nay nằm ở khâu dệt – nhuộm – hoàn tất, khiến chuỗi giá trị ngành chưa được nâng cao và làm giảm khả năng tận dụng lợi thế từ các hiệp định thương mại tự do.

Xuất khẩu 46 tỷ USD nhưng “nút thắt” nhuộm gia công vẫn kìm chân dệt may Việt Nam - Ảnh 1.

Toàn cảnh Hội thảo chuyên đề “Động lực nội địa hóa ngành dệt may Việt Nam - Thu hút đầu tư nguồn cung thiếu hụt”.

Diễn biến khó lường của xung đột tại Trung Đông đang tạo sức ép dây chuyền lên vận tải, chi phí đầu vào và tâm lý tiêu dùng toàn cầu, buộc ngành dệt may Việt Nam phải tính lại kịch bản tăng trưởng, trong đó có xuất khẩu ngay từ đầu quý II.

Ngày 4/3, tại Khu công nghiệp (KCN) Dệt may Rạng Đông (Aurora IP), xã Rạng Đông, tỉnh Ninh Bình, Hiệp hội Dệt may Việt Nam (VITAS) phối hợp cùng Cát Tường Group tổ chức Hội thảo chuyên đề: "Động lực nội địa hóa ngành dệt may Việt Nam - Thu hút đầu tư nguồn cung thiếu hụt". Sự kiện tập trung thảo luận các giải pháp tháo gỡ điểm nghẽn trong phân khúc nhuộm gia công và cung cấp tầm nhìn chiến lược cho sự phát triển của chuỗi cung ứng dệt may tại khu vực phía Bắc.

Phát biểu tại hội thảo, ông Vũ Đức Giang - Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam cho rằng nhuộm gia công đang là điểm nghẽn kéo lùi giá trị gia tăng của toàn ngành. Trong khi dệt may Việt Nam liên tục duy trì vị thế nhóm đầu thế giới về xuất khẩu thì khả năng tự chủ nguyên liệu, đặc biệt ở khâu dệt - nhuộm - hoàn tất, vẫn chưa theo kịp yêu cầu hội nhập.

Ông Giang cũng cho biết trong năm 2025, kim ngạch xuất khẩu dệt may đạt khoảng 46 tỷ USD, với các sản phẩm có mặt tại hơn 130 thị trường. Mỹ tiếp tục là thị trường lớn nhất, chiếm xấp xỉ 40% tổng kim ngạch; tiếp đến là EU, Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc… Đây đều là các thị trường trọng điểm, song cũng là những thị trường đặt ra yêu cầu khắt khe về truy xuất nguồn gốc, tiêu chuẩn môi trường và phát triển bền vững.

Thách thức lớn của ngành nằm ở tỷ lệ nội địa hóa và sự phụ thuộc vào nguyên liệu nhập khẩu. Năm 2025, nhập khẩu vải ước khoảng 17 tỷ USD, tạo áp lực với mục tiêu tận dụng các lợi thế từ hội nhập và thương mại quốc tế. "Nếu không giải quyết được bài toán tự chủ nguồn cung vải, doanh nghiệp sẽ khó cạnh tranh" - ông Vũ Đức Giang chia sẻ.

Đồng thời, quan điểm “e ngại ô nhiễm” tại một số địa phương vẫn là rào cản đối với ngành dệt nhuộm, mặc dù với thiết bị và công nghệ hiện nay, vấn đề xử lý môi trường có thể được giải quyết bài bản, không còn là trở ngại như trước.

Trong bối cảnh đó, các chuyên gia chỉ ra, việc tập trung hóa khâu nhuộm tại các khu công nghiệp chuyên biệt sẽ giúp tối ưu chi phí logistics và đảm bảo các tiêu chuẩn xanh đồng bộ, giúp sản phẩm dễ dàng thâm nhập các thị trường khó tính như EU và Mỹ.

Để thúc đẩy ngành dệt may phát triển bền vững, bà Trần Thu Hương (Cục Công nghiệp – Bộ Công Thương) đã đề xuất một số giải pháp. Đối với các hiệp hội, tăng cường hoạt động kết nối, hỗ trợ doanh nghiệp và tham gia tích cực vào việc tham vấn xây dựng chính sách.

Với các địa phương cần tăng cường xúc tiến đầu tư, quản lý tốt môi trường để tạo điều kiện thu hút các dự án nhuộm, hoàn tất vải công nghệ cao.

Còn cơ quan Nhà nước, tiếp tục đơn giản hóa thủ tục hành chính, đẩy mạnh phân cấp phân quyền; tận dụng hiệu quả các FTA; tăng cường tư vấn và cảnh báo thương mại quốc tế về phòng vệ thương mại; hỗ trợ doanh nghiệp giảm phát thải khí nhà kính.